Digitaal 2017

In 2010 hebben de gezamenlijke overheden onder de benaming dienstverlening: samen doen een overheidsbrede visie op dienstverlening vastgesteld, waarin ambities zijn geformuleerd waaraan deze in 2020 moet voldoen. Het programma Digitaal 2017 draagt daaraan bij door het mogelijk te maken dat bedrijven en burgers uiterlijk in 2017 zaken die ze met de overheid doen digitaal kunnen afhandelen. Wat is de stand van zaken?
Minister Plasterk is optimistisch en stelt dat "de doelstelling dat burgers en bedrijven vanaf 2017 hun zaken met de overheid digitaal moeten kunnen afhandelen dichterbij komt." Het zal wel, maar de lijstjes waar dat uit moet blijken zijn naar mijn mening wat eclectisch en tonen vooral bij elkaar gegraaide kwantitatieve gegevens. In de Voortgangsrapportage Digitaal 2017 lezen we onder meer:

  • Van de overheidsdiensten waar veel gebruik van wordt gemaakt is 66 % digitaal. Digitale dienstverlening is inmiddels bij 600 overheidsorganisaties mogelijk.
  • Er is sprake van een grote stijging in aantallen en gebruik van DigiD en MijnOverheid. Zo waren er in 2015 12.7 miljoen gebruikers die samen ruim 200 miljoen keer inlogden en steeg het aantal bezoekers van MijnOverheid van 1.3 miljoen in 2014 naar 3 miljoen in 2015.
  • Het aantal beschikbare open datasets op data.overheid.nl is in 2015 ten opzichte van 2014 ruimschoots verdubbeld van 3250 naar bijna 7300. Daarmee staat Nederland wereldwijd in de top 5 van open overheden. De top 3 is het doel.

Zo gaat het nog even door. En er is nog veel in de maak. Er komen steeds meer diensten digitaal beschikbaar, maar ook wil men meerwaarde creƫren bij de meest gebruikte diensten en producten. Dat moet ook wel want met alle nadruk op kwantiteit, krijgt kwaliteit te weinig prioriteit. Zo is de gebruikerstevredenheid nu 6.9 tegen 6.8 in 2013. Een te verwaarlozen verbetering. Het digitaliseren van de samenleving verloopt niet zonder moeite. De Nationale Ombudsman waarschuwde naar aanleiding van het verdwijnen van de blauwe enveloppe van de Belastingdienst dat er mogelijkheden moeten blijven voor mensen om op andere manieren contact te maken dan via het digitale kanaal. Dan is er nog het vertrouwen en de veiligheid. Men moet er op kunnen vertrouwen dat aan de overheid verstrekte gegevens in goede handen zijn en dat inloggen, verwerken en opslag van gegevens goed is beveiligd. Daar is ook nog wel wat te doen.
De hoeveelheid overheidsdiensten die digitaal zijn en de hoeveelheid overheidsinformatie die digitaal wordt aangeboden breidt snel uit. De kwantiteit heeft alle aandacht. We leven echter in een samenleving met verschillende snelheden. Niet iedereen houdt het bij. Er zijn allerlei initiatieven om knelpunten op te lossen, evaluaties om de huidige voorzieningen te verbeteren en meer aandacht voor gebruiksvriendelijkheid. De stappen gericht op de omvang van het aanbod hebben echter de meeste aandacht; de menselijke maat en kwaliteit lijken nog steeds een serie noodverbanden.