Meer aandacht voor beeldmateriaal

We zijn, en tegenwoordig zeker, enorm visueel ingesteld. Daar waar we elkaar in het verleden nog brieven schreven, delen we nu bijna alles met beeld op kanalen als Facebook, Twitter, YouTube, Instagram of via andere social media omgevingen. Alles is te zien op de smartphone, we hoeven niets meer te missen. Beeld laat ook zoveel meer zien dan je in tekst kunt beschrijven. Foto’s, bewegend beeld en geluid, we ervaren een groot deel van elkaars leven en wat er in de wereld gebeurt direct digitaal. Bijna realtime zien we wat er gaande is. We hoeven niets meer te missen.
Ook in ons werk krijgen we steeds meer te maken met beeldmateriaal. Technieken als virtual reality en augmented reality dragen daaraan bij. Kortom, beeld en geluid is hot!

Er is een tijd geweest waarin dit allemaal anders was. Natuurlijk werden er toen ook op een analoge manier foto’s, dia’s en films gemaakt, maar veel minder dan nu. Deze oude beelden vertellen veel over onze geschiedenis. Een geschiedenis die zich,  zo blijkt, zo nu en dan gewoon weer herhaald.
Zo was ik afgelopen week in Berlijn. Een stad met een bijzonder verleden. Ik bezocht daar ondermeer het Mauermuseum, DDR-museum en Joods museum. Vele foto’s vertellen over wat zich in Berlijn heeft afgespeeld. Indrukwekkende beelden, over de tijd tijdens en na de Tweede Wereldoorlog en de tijd waarin de Muur in Berlijn werd geplaatst en ook weer verwijderd. Zonder deze beelden kunnen we ons, in Nederland, haast niet voorstellen hoe het er echt aan toe is gegaan.
Vandaag de dag worden er opnieuw weer muren en hekwerken opgetrokken in andere delen van de wereld. Beelden daarvan gaan de hele wereld rond.

In dezelfde week was er het feestelijke diner van Koning Willem-Alexander in het paleis op de Dam. Precies 150 gewone Nederlanders dineerden met de koning ter gelegenheid van ieders 50-ste verjaardag. En ook hier kon heel Nederland meekijken omdat er foto’s, beeld en geluid was over deze leuke gebeurtenis. Dit was nog nooit gebeurd in de geschiedenis. We konden zelfs, wanneer we daar behoefte aan hadden, realtime de beelden volgen tijdens het diner. Wat zou het toch saai en minder informatief zijn geweest als we er alleen een tekst over hadden kunnen lezen.

Kortom, of het nu over moeilijke tijden of vrolijker tijden gaat, of je nu over privé of werk gaat, we nemen toch het liefst en voor het grootste deel, informatie op via beeld. We produceren heden ten dage een enorme digitale berg aan beeld- en geluidsmateriaal. Het is een afspiegeling, het nieuwe vastleggen van de maatschappij waarin we momenteel leven. En gelijk zoals de beelden uit oudere tijden ons vandaag nog intrigeren en inspireren, zullen de digitale beelden van nu, later ook van gelijke waarde zijn.

Toch wordt er weinig specifieke aandacht besteed aan het beheer van beeldmateriaal in informatiebeheerplannen van (overheids)organisaties. Hoe leggen we het beeld van onze huidige maatschappij vast voor later? Digitaal materiaal is vluchtig. Als Google er niet meer is, of Facebook, of Twitter, of…..hoe vinden we dan nog alle interessante beelden die wij met elkaar deelden? Hoe selecteren we die beelden die relevant zijn voor ons digitaal erfgoed? Waar laten we het beeldmateriaal nu op ons werk? Zijn daar afspraken over gemaakt?

We richten ons voornamelijk nog op het traditionele beheer van informatie. Het beheer van documenten, papier en digitaal. Gezien de verschuiving naar het toenemende gebruik van beeld- en geluid zou er ook meer aandacht mogen worden geschonken aan het beheer daarvan. Overheidsinstanties en erfgoedinstellingen, zet het op de agenda! Neem het als belangrijk aandachtspunt op in de plannen. De huidige generatie is al beeldgeoriënteerd. De volgende generatie vast nog meer. Beeld en geluid bewaren is en wordt dus nog belangrijker.