Robots en kunstmatige intelligentie

In 2017 is behoorlijk wat lectuur verschenen over robots en de invloed van robots op toekomstig leven en werk. In diverse kranten, o.a. het AD en de PZC, verscheen op 3 januari een artikel met trends voor 2018. Trendwatcher Lieke Lamb is aan het woord ,,2018 wordt het jaar van de definitieve opmars van de frobot; de kunstmatige robotvriend. In elk huishouden zal er straks één te vinden zijn. De Somnox, de slaaprobot die helpt bij een goede nachtrust, gaat de succesvolste Nederlandse marktintroductie van 2018 worden. Daarnaast zie ik behalve de zelfrijdende auto ook de doorbraak van zelfrijdende prullenbakken en grote vuilcontainers, hoverbikes en autonoom varende drones op het water. Deze kunnen worden ingezet bij milieuacties. Verder verwachten onderzoekers binnenkort bruikbare hoeveelheden energie uit planten te halen. En: zorg voor digitale beveiliging of versleuteling. Cybercriminelen gaan harder dan ooit toeslaan.''

Als lid van de openbare bibliotheek kon je in november het boekje ‘Ik, robot’ ophalen. Het boek bevat o.a. een verhaal, geschreven door de robot Asibot en Ronald Giphart. Op de website van Nederland leest vind je informatie over Asibot: ‘Asibot is een speciale robot, ontwikkeld door het Meertens Instituut en de Universiteit Antwerpen, die geholpen door een auteur van vlees en bloed zinnen en alinea’s kan produceren die kunnen resulteren in uniek verhaal met literaire touch. Het brein van de robot, draait om kunstmatige intelligentie. De onderzoekers hebben dit brein van de robot gevoed met een bibliotheek aan literatuur: tienduizend Nederlandstalige boeken die in totaal een miljard woorden bevatten. Meer dus dan iemand in een leven kan lezen. Met Asibot kan iedereen schrijven. Je voedt Asibot met een paar woorden en stelt de mate van creativiteit en de zinslengte in die van je Asibot verlangt. Met een druk op de knop ontvang je van Asibot tekst terug die je weer kan verwerken.’ (https://www.nederlandleest.nl)
Of dit goed of slecht nieuws is voor de schrijvers onder ons, weet ik niet. Je kunt het zien als afpakken van werk. Je kunt het ook zien als handige ondersteuning van je werk.

Welke vaart het gaat lopen met daadwerkelijke inzet van robots en robotica vind ik moeilijk te zeggen. Als het net zo hard gaat als de inburgering van tablet, smartphone en aanverwante technologie, dan is de tijd kort. Ik hoor mensen zich afvragen hoe zij vroeger ergens heen gingen en de weg vonden, zonder navigatiesysteem of app.
Als het net zo hard gaat als met het papierarme kantoor, dan is er nog een zee van tijd. De vraag is of je dat risico wilt nemen. Ongeacht leeftijd is het goed om hierover na te denken. Juist waar het ons werk betreft. Want, zegt futurist Marcel Bullinga (1) “Al het werk dat administratief, controlerend, gevaarlijk, routinematig en vervelend is, gaat op termijn verdwijnen. Daar zijn robots straks voor. Wat blijft is het werk dat te maken heeft met ondernemen en creativiteit.”
Ons werk is administratief, controlerend en –voor een belangrijk deel- routinematig. Scanwerk zal afnemen tot een minimum. Registratiewerk, het toekennen van metadata, kan voor een belangrijk deel geautomatiseerd worden. Hetzelfde geldt voor de diverse (kwaliteits)controles op metadata en volledigheid van zaakdossiers. Veel zaakdossiers zullen grotendeels geautomatiseerd ontstaan en verwerkt kunnen worden. Wij zijn daar niet bij nodig, net zo min als een fiks aantal zaakbehandelaars.
Ook in het stadium van archivering zal veel invoer- en ingestwerk volledig geautomatiseerd zijn. En waar we nu nog veel aandacht kunnen besteden aan het maken van plannen voor conversie en migratie, verwacht ik dat intelligente systemen dit ook voor een belangrijk deel van ons over kunnen nemen. En wat te denken van het administratieve, controlerende, routinematige én vervelende metadatamappen?
Waar we nog wel een rol in kunnen spelen, waarschijnlijk samen met een robot of kunstmatig intelligent systeem, is het verrijken, aanvullen en betekenis geven aan de data en informatie. Zodat het zinvol (her)gebruikt kan worden. Vandaag en in de toekomst.

(1) http://futurecheck.nl/robots-nemen-werk-handen-we-liever-nlwerkt/

zie ook https://www.mckinsey.com/global-themes/future-of-organizations-and-work/what-is-the-future-of-work