Doorstart voor de Wet open overheid

Er is een wijzigingsvoorstel voor de Wet open overheid (Woo) in aantocht. Deze wet zal gevolgen hebben voor de informatiebeheerders bij overheidsorganisaties. Daarom is hier al vaker aandacht aan besteed.

Terugblik

De Woo wil overheden transparanter maken. Het wetsvoorstel maakt de toegang tot en het hergebruik van publieke informatie tot rechten van burgers. Daarnaast wordt de actieve openbaarheid versterkt door het verplicht stellen ervan voor bepaalde categorieën informatie. Overheidsorganen moeten online een register gaan bijhouden van documenten (zoals ingekomen en uitgaande post en belangrijke interne stukken) en datasets waarover zij beschikken.

Op 19 april 2016 nam de Tweede Kamer het wetsontwerp aan. De behandeling in de Eerste Kamer werd uitgesteld omdat er grote zorgen waren over de uitvoerbaarheid en de hoge kosten. Er is becijferd dat de invoering van een nieuw openbaarheidsstelsel conform het wetsvoorstel gemeenten en provincies enkele honderden miljoenen euro’s per jaar gaat kosten. De Woo leek daarmee dood en begraven.

Wederopstanding Woo

Met het aantreden van het kabinet-Rutte III kwam er toch weer schot in de zaak. Het kabinet wil een open en transparante overheid, maar wel tegen aanvaardbare kosten. Het regeerakkoord verwoordde het aldus:

'Het kabinet hecht eraan dat de overheid transparant en open is. Er is een initiatiefvoorstel Open Overheid aanhangig. Er wordt onderzocht hoe de verruiming van openheid gestalte kan krijgen zonder hoge kosten voor de organisatie en uitvoering. Het kabinet treedt daartoe in overleg met de initiatiefnemers.'

Nieuw voorstel

De initiatiefnemers van de wet (D66 en GroenLinks) gaven destijds aan dat de Eerste Kamer de behandeling kon aanhouden totdat het overleg met de minister van Binnenlandse Zaken was afgerond. Dat gesprek heeft resultaat gehad. In mei 2018 verscheen een brief van de initiatiefnemers dat de Woo wel degelijk toekomst heeft. In die brief wordt een wijzigingswetsvoorstel aangekondigd dat in het najaar van 2018 moet worden ingediend bij de Tweede Kamer. Of dat een teken is dat de wijzigingen aanzienlijk zijn, moet blijken. Gezien de voorgeschiedenis zal dit nieuwe wetsvoorstel echter duidelijker en beter moeten zijn dan wat er nu ligt. Het eerdere wetsvoorstel kent een vaag 'documentenregister' en door het ontbreken van structuurbepalende begrippen zouden alle documenten onder de Woo vallen en in het register moeten worden opgenomen. De spagaat is nu dat hoge uitvoeringskosten moeten worden voorkomen en een ‘open overheid’ niet in het geding mag komen. We wachten het nieuwe wetsvoorstel met spanning af.