Storing

Een verontrustend bericht in de krant van 9 januari 2018. Het blijkt dat het nieuwsarchief van de nieuwssite NOS.nl van vóór 2010 voor een groot deel niet bewaard is gebleven. Als reden hiervoor wordt gegeven dat de website in 2014 werd vervangen door een nieuw redactiesysteem. Er is verzuimd de oude website veilig te stellen door het tijdig te migreren naar een andere omgeving. 
Voor toekomstig historisch onderzoek is dit een probleem. Als de historicus van de toekomst wil onderzoeken hoe de Nederlandse staatsomroep de berichtgeving verzorgde over bijvoorbeeld de kabinetten van Jan Peter Balkenende dan zal er geput moeten worden uit andere bronnen.

Een optie is de bekende Wayback machine  https://web.archive.org/web/ . Dit is als hulpmiddel wel handig, maar volkomen willekeurig voor wat betreft het archiveren van websites en de volledigheid van de gearchiveerde websites. Dus als bron eigenlijk niet goed bruikbaar.

In Nederland is Beeld en Geluid het aangewezen kennisinstituut voor het verwerven en beheren van o.a. websites van de Nederlandse omroepen. Maar zij geven aan, pas sinds 2014 structureel aan het webcrawlen te zijn geslagen, dus alle websites van de omroepen van vóór 2014 zijn niet aanwezig. Een kwestie van jammer maar helaas.

Hoe doen gemeenten het eigenlijk op het gebied van archiveren van de eigen websites? Volgens een onderzoek uit 2016 blijkt dat 1 op de vijf gemeente hun eigen website niet archiveert. Een gegeven dat zelfs minister Plasterk zorgen baardde: “Minister Plasterk van BZK maakt zich zorgen over gemeenten die websites niet archiveren volgens de wettelijke eisen. Uit onderzoek blijkt dat één op vijf gemeenten dit nalaat. Plasterk vreest dat bestuurlijke verantwoordelijkheden in het geding kunnen komen wanneer er niet wordt gearchiveerd”, aldus een artikel in het Binnenlands Bestuur van 28 juni 2016.

Je zou zeggen dat een dergelijk signaal de voldoende is om direct tot handelen over te gaan, want beter laat dan nooit. Nu is het inmiddels 2018 en een klein onderzoekje leert dat van de lagere overheden inmiddels 70%  van de gemeente de eigen website archiveert, evenals vrijwel 100% van de waterschappen en ook alle provincies archiveren de eigen websites. Dit is een hele verbetering vergeleken met twee jaar geleden. Toch zijn er nog voldoende “witte” plekken aan te wijzen.  Te denken valt hierbij aan sportverenigingen, veel verenigingen brengen geen ledenblad meer uit en publiceren de lijsten met de teams, de wedstrijdverslagen en de foto’s op de eigen website. Hier ligt een schone taak voor historische centra en de gemeente- en stadsarchieven om ook deze websites te gaan bewaren. Of wat te denken van websites religieuze genootschappen, verenigingen van nieuwkomers enzovoort.   

Het zal duidelijk zijn dat een gemeentearchief of stadsarchief er niet is met alleen het archiveren van de eigen (lees: gemeentelijke) website. Om te waarborgen dat toekomstige generaties over voldoende bronnen beschikken om een interpretatie te kunnen maken van de onze tijd, zal ook een plan gemaakt moeten worden voor het archiveren van deze websites. Een dergelijk plan zou idealiter aan moeten sluiten op het acquisitieplan, voor het acquireren van particuliere archieven.