Common Ground

Dinsdag 9 september ben ik voor het eerst sinds maart 2020 weer naar een fysiek congres geweest. Het jaarlijkse congres zaakgericht werken georganiseerd door Heliview was voor het eerst weer live in Nieuwegein. Fantastisch om weer live contact te hebben en geïnspireerd te worden door ontwikkelingen op gebied van zaakgericht werken. Het was nog wel met een kleine groep. Ik kijk uit naar de eerstvolgende ‘normale’ editie. Eén onderwerp sprong er voor mij – onverwacht – uit: Common Ground.

Common Ground is de nieuwe visie voor het ICT-landschap van gemeenten
Common Ground is gebaseerd op het Estlandse model X-road. De basisgedachte van Common Ground is het scheiden van de gegevens van applicaties en de processen waarin ze worden gebruikt waardoor je een bron hebt van gegevens die meervoudig worden gebruikt.
Om de noodzaak voor Common Ground te duiden, wordt er wel gesproken over de spaghetti van verbindingen in het ICT-landschap. Dit is goed in beeld gebracht in dit filmpje. En deze podcast is ook een aanrader. De spagetti maakt het ICT-landschap kwetsbaar, duur en inefficiënt. De taken die een gemeente uitvoert zijn omvangrijk en complex. Hier hoort een ICT-landschap bij dat het uitvoeren van die taken makkelijker maakt.

Samen organiseren en gezamenlijke gemeentelijke uitvoering (GGU)
De keynotespreker was Arne van Hout. Naast gemeentesecretaris in Nijmegen is hij ook voorzitter van de taskforce Samen organiseren die gefinancierd wordt vanuit het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering. Elke gemeente draagt naar rato af aan dit fonds. Common Ground is een van de initiatieven die vanuit deze organisatie is vormgegeven. Alle gemeenten investeren in het realiseren van het uitgangspunt van Common Ground.

Oproep om mee te doen
De rode draad van de presentaties over Common Ground was in mijn ogen de oproep aan gemeenten om mee te doen. Het is inmiddels meer dan een visie, er zijn daadwerkelijk standaarden, zoals de API’s zaakgericht werken, en toepasbare componenten. Tijdens het congres waren er ook gemeenten, waaronder Súdwest-Fryslân, die hun eerste ervaringen deelden. In de pleio-omgeving is een community voor Common Ground. Pleio is het samenwerkingsplatform voor alle overheidsorganisaties. KIA Pleio, het Kennisnetwerk Informatie en Archief, is waarschijnlijk al wel bekend.

5-lagenmodel
Het uitgangspunt ‘het scheiden van de gegevens van applicaties en de processen’ is uitgewerkt in een 5-lagenmodel. Er is een interactielaag, de websites en apps voor eindgebruikers, een proceslaag, de bedrijfsprocessen, een integratielaag, een landelijke faciliteit voor uitwisseling van data, ook wel de NLX, een servicelaag die de toegang regelt tot de data door middel van API’s, en als laatste de datalaag, de plek voor opslag en archivering van gegevens.

API’s
API staat voor Applicational Programming Interface. Wikipedia geeft als definitie voor een API: ‘een verzameling definities op basis waarvan een computerprogramma kan communiceren met een ander programma of onderdeel’.
De Zaken-API, Documenten-API, Besluiten-API en Catalogi-API (ZTC), oftewel de API’s zaakgericht werken, hebben sinds 1 april 2021 de status ‘pas toe of leg uit’. Ze maken de koppelingen ten behoeve van zaakgericht werken eenvoudiger en vervangen de Stuf-standaarden.

Onder de indruk
Ik moet bekennen dat toen ik voor het eerst hoorde over Common Ground ik het een vrij ambitieuze en erg complexe visie vond. Ik ben blij verrast hoever het al is in de praktijk. Common Ground verandert het geheel aan applicaties voor zaakgericht werken, de koppelingen en ons werk als informatiebeheerders. Fijn om via de community op de hoogte te kunnen blijven van de ontwikkelingen.

Reageren?
Wil je hierop reageren? Stuur dan je bericht naar vindinfo@sdu.nl.